Gündem

gundem

Dataizm nedir?

Kelime anlamı olarak Dataizm ‘ Vericilik’ anlamına gelmektedir. Dataizm’e bizim anlam boyutlarımızda baktığımız zaman dini inanç anlamı yüklenilebilmektedir fakat biz buna Yuval Noah Harari’nin Homo Deus kitabında tıpkı hümanizme biçtiği kaftan gibi bir felsefe akımı olarak yaklaşarak, bu boyutlarda gerek sosyolojik, gerek toplumsal, gerekse de sanal alemde kapladığı alan açısından inceleyeceğiz.

22 Tem 2019

/ Yazan: Bileceksin


Kelime anlamı olarak Dataizm ‘ Vericilik’ anlamına gelmektedir. Dataizm’e bizim anlam boyutlarımızda baktığımız zaman dini inanç anlamı yüklenilebilmektedir fakat biz buna Yuval Noah Harari’nin Homo Deus kitabında tıpkı hümanizme biçtiği kaftan gibi bir felsefe akımı olarak yaklaşarak, bu boyutlarda gerek sosyolojik, gerek toplumsal, gerekse de sanal alemde kapladığı alan açısından inceleyeceğiz.
 
dataizm nedir, dataist
 
 

Nedir Dataizm?

 Kendini dataist olarak nitelendiren bu akımın savunucuları insan olsun olmasın her türlü varlığın -ki bu bazen masamızda duran bir bardak da olabilir yolda yürürken yanından geçtiğimiz ağaç da-  internete bağlanmasını ve büyük veri akışı içerisinde yer almasını ilk ve vazgeçilmez koşul olarak görmektedir. Bir dataist elinden geldiğince kitle iletişim araçlarına bağlanmalı tüm varlığıyla olabildiği kadar bilgiyi gerek üretmeli gerek tüketmelidir. Bu akıma göre fiziksel olarak nitelendirebileceğimiz her şey bir veri akışının içerisindedir ve bu fiziksel varlığın değeri ancak bilgi akışına sağladığı ‘katkı’ ile ölçülebilir diyor Harari.

Dataizm’deki Temel Amaç nedir?

 İnsan deneyiminin, ancak ve ancak veri alemine yüklenmesiyle (fotoğraf, yazı, video) anlam kazanabileceğini söyleyen Dataizm aynı zamanda insan beyninin çok karmaşık algoritmalara sahip olduğunu ve bunu insanın kendisinin anlamlandıramayacağını öne sürmektedir. Bu algoritmaların çözümünü  insan zekasını aşan yapay zekanın yapacağını ve ancak bu yapay zekanın algoritmaları çözdükten sonra bizim için iyi olana karar verebileceğini söylemektedir.  Peki tüm bunlar gerçekleştiğinde insanlığı ne bekliyor?

Veriyi Serbest Bıraktığımızda Ne Olacak?

Baştan söylemek gerekirse Dataizm insanı , insanın doğaya yaptığı bir şeyle tehdit etmektedir: Yok etmekle.
“Dataizm hümanist istekleri yerine getirmeyi vaat ederek yayılır. Ölümsüzlük, mutluluk, sağlık, güç. Ancak otorite insanlardan algoritmalara (yapay zekaya) geçtiğinde işin rengi değişecek. “Nesnelerin interneti” sorunsuz işlemeye başladığında, her birimiz veri selinde eriyip gidebiliriz.”
 Eskiden insanlar sıkıntılı karar alma süreçlerinde metafizik güçlerden yardım ister bu isteklerinden aldıkları ilhamla karar verirlerdi. Günümüz insanları ise hümanist yargılar çerçevesinde bu sıkıntılı kararlarını kendi düşünce aleminde halledip kararlarını bu doğrultuda vermketedir. Bazı kimselere göre de yakın zamanda insanın başı sıkıştığında başvurabileceği tek bir kaynak olacaktır: Veri.

İnsanın Dataizm’deki Yeri

 Diğer Felsefi akım veya görüşlere baktığımız zaman insanın diğer canlılardan ve varlıklardan genelde üstün bir konumu olmuştur. Dataizm ise insanın binlerce yılda kazandığı bu yeri ters düz etmekle kalmayıp hümanizmin insana verdiği ilahi boyutlarla dalga geçer gibi insanı sıradan bir ağaçla veya kediyle bir tutmaktadır. İnsan bu varlıklardan ayrılabiliyorsa ancak veri akışına sağladığı katkılarla ayrılıp bir yer edinebilir. İnsanın kediden farklı olarak şiir yazmasının hiç bir önemi yoktur. Önem ancak bu şiiri işleyip veri alemine kazandırmasıyla ortaya çıkmaktadır.

Son Olarak

 Şu an yeryüzünde topluluk olarak gösterebileceğimiz dataistler yok. Kısmen hepimiz yer yer hak vermişizdir de belki sistemli bir hale gelmediği için farkında olmayabiliriz. Belki dataistlerin gelmek istediği seviyede insanlar çok mutlu olacak ve bir fakir şuan ki bir fakirden daha iyi konumda bulunabilecek ama bu şartlarda zenginlerin geleceği yer bakımından çita çok çok yükselmiş olacak.

 

 

Hiç yorum yok

Yorum Gönder

© Tüm Hakları Saklıdır
Tasarlayan Bileceksin