Gündem

gundem

Vergi mükellefi nedir? Vergi mükellefi kime denir?

6 Ağu 2019

/ Yazan: Bileceksin

Mükellef Arapça kökenli bir kelime olup, kendisine külfet yüklenmiş, görev veya zahmet verilmiş kimse anlamına gelmektedir. Türk Dil Kurumu mükellefi, “vergi vermekle yükümlü olan kimse veya kuruluş” olarak tanımlanmaktadır.




Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi hukuku, bağımsız bir hukuk disiplini olması dolayısıyla, bu konuda kendine özgü bazı değişik kurallar ortaya koymuştur. Yani, bazı tüzel kişiler vergi mükellefi olarak sayılmamış ve tüzel kişiliği olmamasına rağmen bazı kuruluşların da vergi mükellefi olabileceği kabul edilmiştir. Bu düzenlemeler TMK’daki kişi kavramı ile bağdaşmayan hükümlerdir. Bunu vergi hukukunun özelliği dolayısıyla olağan kabul etmek gerekir. Örneğin, dernek ve vakıflar, tüzel kişiliğe sahip olmalarına rağmen kurumlar vergisi mükellefi değildir. ancak, sözü edilen kuruluşların iktisadi işletmeleri, elde ettikleri gelirler dolayısıyla kurumlar vergisi mükellefidir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, dernek ve vakıflara bağlı iktisadi işletmelerin tüzel kişiliklerinin olmayabileceğidir. Kolektif ve adi komandit şirketler de tüzel kişilikleri olmasına rağmen kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmamıştır. Yani, bu şirketler, kurumlar vergisi mükellefi değildir. Ancak, söz konusu şirketleri meydana getiren şahıslar elde ettikleri gelirler nedeniyle gelir vergisine tabi kılınmıştır.

''Vergi sorumlusu'' ile ''vergi mükellefi'' kavramları arasındaki fark ise vergi sorumlusunun üçüncü kişilere ait vergi borcunu ödemekle yükümlü olmasıdır. Özet olarak; vergi sorumlusu, kendisi mükellfe olmadığı halde mükellef ile girdiği hukuki veya iktisadi ilişki nedeniyle, mükellef adına vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir.(Örneğin KDV ve çeşitli stopaj uygulamaları gibi)

Vergi mükellefiyeti ve vergi sorumluluğu için (Vergi ehliyeti) kanuni ehliyet şart değildir. Ek olarak vergi doğuran olayın yasak olması vergi mükellefiyetini ve vergi sorumluluğunu kaldırmamaktadır.

Kanuni mükellef, kendisine kanunen vergi borcu yüklenen ve bu borç ile ilgili bazı ödevleri yerine getirmesi gereken kişidir. Kanuni mükellef her zaman vergi yüklenicisi veya taşıyıcı olmayabilir. Ekonomik yaşam veya ilgili mevzuat gereği kanuni mükellef, ödediği vergiyi yansıtma imkanına sahip olabilir. Böyle durumlarda, vergi yükünü gerçek anlamda taşıyan kişiye vergi yüklenicisi veya taşıyıcısı denir. Bu kavram, hukuki olmayıp ekonomik bir kavramdır. Katma değer vergisi, kanuni mükellef ile vergi yüklenicisini açık bir şekilde birbirinden ayırmaktadır. Satıcı veya hizmet sunan kişi vergi mükellefi, fiyatın içinde kendisine verginin de yansıtılmış olması nedeniyle mal ve hizmet satın alan kişi vergi yüklenicisidir. Kanuni durumdan doğmaksızın aynı mekanizmanın arz ve talep dolayısıyla da işlemesi mümkündür. Yani satıcı, fiyat mekanizmasıyla vergiyi yansıtma olanağına sahip olabilir.






Hiç yorum yok

Yorum Gönder

© Tüm Hakları Saklıdır
Tasarlayan Bileceksin