Güncel
Bekleyiniz...

Açığa satış işlemi, borsamızın önemli enstrümanlarından birisi. Pek çok borsa yatırımcısı bu konuyu ya bilmemekte ya da uygulamamakta. 1 Ekim 2020'den itibaren yeni SPK kurallarınca açığa satış işlemi Borsa İstanbul'a tekrardan geldi. Peki akılları karıştıran açığa satış nedir? Açığa Satış İşlemi, yatırımcının portföyünde bulunmayan bir varlığı başta fiyat düşme beklentisi olmak üzere çeşitli gerekçelerle satması, teslim zamanı geldiğinde ise söz konusu varlığı piyasadan alıp teslim etmesi işlemidir.

Borsada Açığa Satış Nedir?


Bir hisse senedini açığa satmak aslında sahip olmadığınız ama siz satış işlemini yaptıktan sonra fiyatının düşmesini beklediğiniz hisse senedini satmak anlamına gelir.

Aynı şekilde bir şirketin bu yıl fazlaca kar edeceğini duyduğunuz zaman da hemen o şirketin hisse senetlerine yatırım yapmak istersiniz. Çünkü düşük fiyattan alacaksınız ve beklediğiniz süre geldiğinde fiyatı yükseldiği için alım – satım farkından kar edeceksiniz.

Borsada Açığa Satış İşlemi Nasıl Yapılır?
Borsada Açığa Satış

Borsada Açığa Satış İşlemi Nasıl Yapılır?


Açığa satış işlem özelliğini kullanabilmeniz için, aracı kurumla aranızda açığa satış çerçeve sözleşmesini imzalamanız gerekir. Bu sözleşme aracılığıyla bu özelliği kullanabilirsiniz. Çünkü Borsa İstanbul SPK’nin mevzuatlarına bağlı yasal piyasadır. Bu nedenle bütün işlemler kuralına uygun olarak yapılmaktadır. Açığa satış yapacağınızda bu emri vermeniz gerekiyor. Başka bir emir verdikten sonra bu emri kullanamazsınız. Bu gibi önemli kriterleri bilmelisiniz. Aksi halde avantajlı pozisyonları kaçırabilirsiniz. Borsa İstanbul’un günlük fiyat veri bülteninde açığa satış işlemine konu olan ürünlerin fiyat seviyeleri, miktarı ve sözleşmenin adedi belirtilir. Buna göre değerinin düşeceğini öngördüğünüz araçlar üzerinde bu özelliği kullanarak, olumsuz durumu olumluya çevirerek para kazanabilirsiniz.

Açığa satış işlemi hisse senetleri üzerinde uygulandığı için söz konusu olan şirkette çalışan kişilerin bu özelliği kullanması yasaktır. Aynı zamanda eşleri veya çocukları da böyle bir faaliyette bulunamazlar. Bu SPK kurallarına göre suçtur. Bu gibi hususlar SPK’nin bildirgesinde yer almaktadır. Eğer böyle bir durum söz konusu ise öncelikle kurallar hakkında araştırma yapmalısınız. Ya da direkt borsadaki müşteri temsilcinizden size yardımcı olmasını istemelisiniz.

Açığa satış işlemleri SPK tarafından belirli düzenlemelere tabi tutulmakta olup, yine açığa satışa konu menkul kıymetlerin listesi de SPK tarafından yayınlanmaktadır. Açığa satış emri verilirken yatırımcının hesabında en az %50 oranında özkaynak bulunması gerekmektedir. İşlemin sürdürülmesi için ise özkaynak oranının minimum %35 oranında devam etmesi gerekmektedir. Aksi halde yatırımcıya özkaynak tamamlama bildirimi gönderilir.

Özkaynak Nasıl Hesaplanır?


Özkaynak hesaplaması ise aşağıdaki şekilde yapılmaktadır;

  • Yatırımcının teminat olarak gösterebileceği varlıkların toplam piyasa değeri
  • Yatırımcı tarafından yapılan açığa satış işleminin toplam değeri
  • Açığa satışa konu kıymetin güncel piyasa değeri ise;  


Özkaynak Oranı: [(1+2) - 3] / (1+2)

Borsada Açığa Satış Nedir?
Açığa Satış İşlemi

Açığa Satış İşlem Kuralları Neler?


  • İlk önce aracı kurumunuzun “açığa şatış yaptırabilir” yetkisinin olması gerekir.
  • Açığa satış işlemi gerçekleştirebilmek için öncelikle aracı kurumunuz ile  “Açığa Satış Çerçeve Sözleşmesi” imzalanmalıdır. Bu sözleşme ile aracı kurum sizin kredi verilebilir olup olmadığınızı raporlar.
  • Açığa satış yapabilmeniz için bankadan bankaya değişmek kaydı ile hisse pörtföyünüzün 10.000 TL ile 100.000 TL arasında olması gerekmektedir.
  • Açığa satış işlemi gerçekleştirebilmek için, emrin baştan açığa satış olduğu belirtilmelidir.
  • Müşteri açığa satış işleminde başlangıçta asgari %50 oranında özkaynak yatırmak zorundadır. Başlangıçtaki bu özkaynak tutarı; açığa satılacak menkul kıymetlerin cari piyasa değeri kadar nakit veya menkul kıymetin peşin olarak yatırılmasını ifade eder.
  • Açığa satış işlemlerinin devamı süresince özkaynak oranının %35 olması zorunludur.
  • Özkaynak oranının %35’in altına düşmesi durumunda; en geç 2 iş günü içerisinde başlangıç özkaynak oranı olan %50’ye çekilmesi için ilave teminat yatırması veya satış yapılması istenecektir.
  • Özkaynak tamamlama bildiriminin müşteriye yapıldığı andan itibaren 2 iş gününü geçmemek üzere, çerçeve sözleşmede belirlenen süre içerisinde tamamlanmaması halinde; ayrıca bir ihbarname gönderilmesine gerek duyulmaksızın, açığa satıştan elde edilen nakit veya özkaynak olarak verilen paylar satılarak açığa satış işlemi kapatılacaktır.
  • Gün sonunda kredili işlemlerinizi kapatmanız gerekir. Aksi halde günlük faiz ödemekle yükümlü olursunuz.


Açığa Satış İşlemiyle Para Kazanılabilir mi?


Burada akla şu soru gelebilir bu kadar riskli olan bir şey neden bu şekilde ilgi görmekte ve oldukça çok yapılmaktadır? Başlangıçta oldukça yüksek fiyatla açığa satılan hisse senetleri, aradan belirli bir süre geçince düşmektedir. Bu düşüşün ardından da daha ucuz rakamlara satın alınabilmektedir. Arada oluşan bu fark elde edilen net karı ifade eder ve bu fark ciddi rakamlar olabilmektedir. İşte açığa satış işlemindeki riskin yüksek olması elde edilebilecek karın da yüksek olmasını sağlamakta ve bundan ötürü de tercih edilmektedir. Almış olduğunuz hissenin borsada değeri artığında sizinde paranızın miktarına göre karınız artacaktır.

0 Yorumlar: