Güncel
Yükleniyor...

İnsanlar her gün kapı kolu, kredi kartı, tuş ekipleri ve hatta cep telefonları gibi pek çok yüzeye değilir. Ancak grip mevsimi ya da başka bir virüs salgını olduğunda bu kolay materyallere değmek mikropları yayabilir. Çoğu vaziyette, bu kaygı kaynağıdır zira bazı virüsler yüzeylerde saatlerce, hatta haftalarca yaşayabilirler. Her zaman net olmayan bir şey vardır, oda misalin benzinlikteki atmlerde hasta bir şahıs aksırdığında ve bu yüzeye değdiğinde, bu yüzeyin ne kadar zaman lekeli kalabileceğidir. Bilinmezliğin bir kısmı, virüslerin muhtelif olması ve muhtelif yüzey de yaşamda kalma oranlarına sahip olmasıdır. Bir virüsün konakçı dışında ne kadar zaman yaşamda kalacağına dair kesin ve süratli bir kaide dahi yoktur, fakat yüzey cinsi, çevre sıcaklığı ve nem ehemmiyetlidir.

Virüsler, artma için lüzumlu kimyevi tepkinleri oluşturacak doğru enzimlere sahip değillerdir. Bunun yerine virüslerin bakteri, mantar, nebat hayvan veya insan dâhil bir konakçı hücreye gereksinimleri vardır. Konağın dayanağıyla virüsler artabilir ve bu virüs için iyidir, ancak genellikle konakçı için makûstur. Konakçı hücre olmadan bir virüs uzun vadede yaşayamaz ancak, yeni bir konakçıya bağlanma öbür bir deyişle enfekte etme işlev görebileceği kısa bir zaman aralığına sahiptir. Bir virüs, konakçının dışında iki kategoriye parçalayabilir, ya sağlam olabilir ve bulaşıcı kalabilir ya da kolayca belirlenebilir, başka bir deyişle belirlenecek yeterli genetik materyale sahiptir. Ancak artık konakçı hücrelere bağlanamaz, bir yüzeydeki bir virüsün sadece belirlenebilir olduğu noktada, hasar vermesi muhtemel değildir.

Virüsler Yüzeylerde Ne Kadar Yaşayabilir?

Emory Üniversitesi’nde epidemiyoloji alanında hekime sonrası analist olan Dr. Alicia Kraay, bir e-postada virüslerin yüzeylerde yaşayabileceği ve bulaşıcı kalabileceği müddetin patojene göre büyük miktarda değiştiğini açıklamıştır. Virüsler arasında esas değişiklikler vardır, misalin, soğuk algınlığına neden olan rinovirüs virüsler, yüzeylerde bir saatten az bir müddet yaşamda kalırlar. Bununla beraber, kusma ve ishale neden olabilen norovirüs gibi ötekiler virüsler haftalarca yaşamda kalabilmektedirler. Afallatıcı olmayan bir biçimde, bir konakçının bu kadar uzun müddet hayata yeteneğiyle, norovirüs hem enfekte insanlar hem de kontamine yiyecekler ve yüzeyler yoluyla dağılabilir olmasıdır.

COVID-19’un yüzeylerde ne kadar müddet yaşamda kalabileceğiyle alakalı araştırmalar hala devam etmektedir. Milli Sağlık Enstitüleri NIH, Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Hakimiyet ve Temkine Merkezleri CDC ve çoklu üniversiteler tarafından 13 Martta yürütülen çalışma tahlilcileri, SARS-CoV-1 ile yeni coronavirüs SARS-CoV-2 karşılaştırıldığında en yakından ilişkili insan koronavirüsü ve 2003 salgından mesul virüs olduğunu bulmuşlardır. Hakemli olmayan bu çalışma, iki virüsün etrafta eş canlılığa sahip olduğunu, ancak çalışma, yeni koronavirüsün paslanmaz çelik ve plastik yüzeylerde üç güne kadar yaşamda kalabileceğini tanımlamışlardır. Diğer yüzeylerde yaşamda kalma oranı daha düşüktür, yalnızca kartonda bir gün ve bakırda dört saattir. Neticeler, yeni koronavirüsün havada saatlerce ve yüzeylerde günlerce yaşayabileceğini göstermiştir.

Milli Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü ile Princeton Üniversitesi tarafından 17 Mart 2020’de New England Tıp Mecmuası’nde yayınlanan bir başka araştırma çalışması, yeni koronavirüsün SARS-CoV-2 stabilitesinin SARS ile eş olduğunu bulmuştur. CoV-1, deneysel şartlar altında test edilmiştir, bununla beraber yeni koronavirüs, SARS-CoV-1’den daha kararlıdır. SARS-CoV-2 deneylerinde, üç saate kadar aerosol formunda canlı kalmıştır. Bu uygulamanın ardından 72 saate kadar plastik ve paslanmaz çelikte canlı koronavirüs tespit edilmiştir. Ayrıca bakır yüzeylerde dört saat ve kartonda 24 saat sonra yaşayabilir bir koronavirüs ölçülmemiştir.

Virüsün Yaşama Oranlarını Hangi Etmenler Etkiler?
Virüs

Virüsün Yaşama Oranlarını Hangi Etmenler Etkiler?

Dışarıdaki bir konakçının yaşamda kalma müddetini tanımlamak kolay bir test gibi görünse de, bir yüzeye azıcık virüs püskürtmek ve ne olacağını görmek için beklemekten daha karışıktır. Reelinde, PBS News Hour için yayınlanan yazıda, soğuk algınlığı ve grip virüslerinin ne kadar müddet bulaşıcı kaldığına dair çok fazla detaylı bilgi olmadığını yazmıştır. Genel olarak, fomitler enfeksiyon taşıması muhtemel nesneler veya materyaller üzerindeki patojenlerin yaşamda kalması, bir yüzeyin öğrenilen ölçüde virüsle aşılanması ve ardından geri kazanılan ölçüyü tanımlamak için muhtelif zaman aralıklarında numune alınmasıyla tanımlanır. Bilim adamları bu bilgiyi, belli bir yüzeydeki patojen için bir bozulma çarpığını varsayım etmek için kullanmışlardır ve bu daha uzun zaman aralıklarına varsayım edebilmektedir.


Koronavirüs için yüzey varyasyonunu araştıran NIH ve CDC takımı, değişik matrislerde ve ayrıca muhtelif etrafsal şartlarda virüs yaşayabilirliğini incelemişlerdir. Virüsler, yüzeylerde değişik esas yaşamda kalma oranlarına sahip olsa da ek etmenler, bir konağın dışında direnme becerilerini tesirler. Ayrıca sıcaklık, nem ve yüzey özelliklerinin tümü yaşamda kalmayı etkileyebilir. Genel olarak, virüsler daha düşük sıcaklıklarda, daha yüksek nemde ve gözeneksiz yüzeylerde paslanmaz çelik gibi en uzun müddet yaşamda kalırlara ancak, bazı virüsler düşük nemde yaşamda kalmayı muvaffak olabilirler.
Mayo Clinic de yayınlanan bir yazıda, yüzey malzemesi ve etrafa ek olarak, yüzeydeki virüs ölçüyü de virüsün ne kadar müddet yaşamda kalacağını tanımlamaya destekçi olduğunu bildirmiştir. Nesneleri paylaşarak soğuk algınlığı ve grip gibi virüsleri yaymak olası olsa da, şahsi temas virüsleri yaymanın en yaygın mekanizmasıdır. Koronavirüsün sıcak aylarda eksilip eksilmeyeceğine dair pek çok kuram vardır, zira kuru ve soğuk hava, grip bulaşması için uygun şartlar sağlama meylindedir.

Yüzeyden Virüs Bulabilir misiniz?

COVID-19 dahil virüs bulaşmış bir yüzeye değildiğinde, bu virüsün bulaşacağı anlamına gelmiyor. Ancak eller hemen yıkanmaz ve ardından ağza, burna veya gözlere değilirse virüs bulaşabilir. Bununla beraber, CDC, yüzey lekeliliğinin koronavirüs kapmanın en mümkün yolu olarak görülmediğini bildirmektedir. Bir konakçı olmadan, virüsler oldukça süratli bir biçimde bozulmaya başlar, bu sebeple yüzeydeki şeyler gitgide daha az tesirli hale kazanç. Milli Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü NIAID direktörü Dr.Anthony Fauci, 13 Mart 2020’de, bir virüsün muhtelif maddeler üzerindeki canlılığı düşünüldüğünde muhtemelen ölçüldüğünü açıklamıştır. Kapı kolları ve cep telefonu ekranları gibi yüzeyleri silinmesini öneri ederken, muhtemel olduğunda para ve posta mevzusunda kaygılanılmaması için ihtarda bulunmuştur.


Avustralya Hastalık Hazırlık Merkezi’nden yapılan yeni bir araştırmada, COVID-19’a neden olan SARS-CoV-2’nin yüzeylerde 28 güne kadar yaşamda kalabileceğini öne sürülmüştür. Bir Hayli medya kuruluşu tarafından bildirildiği üzere çalışma evham verici olmuştur. Virüsün yüzeylerde daha evvel düşünülenden çok daha uzun vakit kalabileceğini ima edilmiştir ve bu en titiz bireyin dahi olağan etkinlikler sırasında bazı virüslerle temas kurabileceği anlamına kazanç. Ancak raporlamada genellikle ehemmiyetli bir detay bakımsızlık edilmiştir. Analistler virüsü ideal laboratuvar şartlarında araştırmışlardır ve laboratuvar şartları günlük hayattan büyük miktarda değişik olabilir. Solunum virüslerinin çoğu, solunum damlacıkları yoluyla insandan insana dağılır, buda gülme, soluk alımında veya öksürürken burun ve ağız yoluyla damlacıklar saçılır.

Bu bakımdan COVID-19 bir imtiyaz değildir. Bu solunum damlacıklarının ve aerosollerinin ne kadar uzağa gidebileceği ve havada ne kadar vakit kalabileceği mevzusunda süregelen bir müzakere devam eder. Ve bu müzakere de COVID-19’un yeni enfeksiyonlarının çoğunun doğrudan bir bireyden ötekisine alana geldiği mevzusunda genel bir fikir birliği vardır. Bununla beraber, bazı COVID-19 hadiselerinin fomitler, cansız nesneler veya enfeksiyon kaynağı olabilecek yüzeyler yoluyla ortaya çıkabileceği mevzusunda her zaman bazı evhamlar olmuştur. Misalin, şahısta COVID-19’u varsa, ellerine öksürdüğünde bir kapı kolunu değerse, bir başkası aynı kapı koluna değdikten sonra suratına sürerse, bu virüsü burun boşluğuna sokar, o zaman o birey fomit bulaşması yoluyla enfekte oldu anlamına kazanç.

El yıkamanın, özellikle de mikropların bol olduğu sağlık kurumularda, hastalığın dağılmasını durdurmanın en tesirli yollarından reelinden de anlaşılacağı üzere, fomite bulaşması sarihçe görülmektedir. Ancak bu biçimde COVID-19’un ne kadar dağıldığı azıcık meçhuldür. Bununla beraber virüsler bir konakçının dışını artamazlar ve hareketsiz bir yüzeyde vazgeçilirlerse, bir vakit sonra can verirler. Ancak bunun ne kadar süreceği civardaki şartlara bağlıdır. Isı ve UV ışığı gibi etmenler viral bozulmayı süratlendirebilir, bu sebeple analistler deneylerinde bu etmenleri hakimiyet etmeye çalışırlar. Muhtelif yüzeylerdeki viral numuneler, numuneleri değişmez bir sıcaklıkta yakalamak için inkübatörlerde yakalanmıştır. Bildirilmeyen bir öteki ayrıntı da deneylerin tamamen karanlıkta asıllaştırılmış olmasıdır. Virüsler Yüzeylerde Ne Kadar Yaşar?Asıl vaziyette, çok uzun vakit yaşamda kalma ihtimalleri muhtemelen düşüktür. Artık çoğu uzman, kontamine yüzeyler yoluyla COVID-19 bulaşmasının muhtemelen büyük bir enfeksiyon kaynağı olmadığına inanmaktadırlar. Netice olarak, patojenler, fomitler ve bağlamlar arasında yüzeylerdeki canlılık değişikliklerine karşın, virüslerin dağılmasını önlemek için 1 numaralı öneri standarttır, oda elleri su ve sabunla kaidelere uygun biçimde yıkamak. Elleri yıkamak yeniden de iyi bir fikirdir, ancak enfeksiyonların çoğu muhtemelen bireyden şahsa olmaktadır. Bu surattan virüsten korunmanın en iyi yolu mesafeyi gözetmek ve maske takmaktır.

Merhaba, ben Emirhan. Günlük hayatınızda işinize yarayacak her türlü bilgiye ulaşmanız için vakit buldukça paylaşımlar yapıyorum. Umarım sizlere bir faydam dokunmuştur.

0 Yorumlar:

8 sınıf türkçe soru bankası