Güncel
Yükleniyor...
Çığ Oluşumuna Sebep Olan Temel Faktörler Nelerdir?

Çığ Oluşumuna Sebep Olan Temel Faktörler Nelerdir?


 Çığ, genel anlamda düz olmayan dağlık, engebeli ve eğimli arazilerde tabakalar şeklinde birikmiş kar kütlesinin iç ya da dış kuvvetlerin etkisiyle başlayan hareket sonucu yamaçtan aşağıya hızlı bir şekilde kayması olarak tanımlanır. Çığ oluşumuna sebep olan temel faktörler ise şu şekildedir:

Çığ Nedir? Çığ Oluşumuna Sebep Olan Temel Faktörler Nelerdir? 

Yoğun Kar Yağışı

Dağ yamaçlarında kar birikimine neden olan ve yoğun bir şekilde seyreden kar yağışı, çığı meydana getiren en kayda değer faktörlerden bir tanesidir. Şiddetli kar fırtınalarının bu duruma yol açma imkanı fazla yüksektir. Çünkü şiddetli kar fırtınaları, çığın kolay bir şekilde başlayabileceği dengesiz alanlarda yoğun kar biriktirirler.

Kar Tabakası

Eğim sebebiyle oluşan kar tabakaları buz haline döndüğünde ve bu buz tabakasının üzerinde diğer bir buz tabakası meydana geldiğinde, gerçekleşecek en küçük bir durumda tabaka aşağı doğru kaymaya oldukça meyillidir. Bu da çığ oluşumunu destekleyen en kayda değer etmenlerden biridir.

Dik Eğimler

Çığ sırasında yer çekiminin etkisi ile kar aşağıda doğru hızlı bir şekilde kayar. Yamaçlar da tepede olan bir konumda olduğu için büyük kar kütleleri çığa niçin olur.

Yüksek Sıcaklıklar

Yüksek sıcaklıklar, yüzeyde yer alan kar tabakasının erimesine sebep olabilir. Ani kar yağışı nedeniyle de üstteki yüzeylerde yeni kar katmanı biriktiğinde, oluşan bu tabaka, üzerindeki kaygan yüzey nedeniyle aşağı içten kaymaya meyilli bir hale gelir. Bu durumda da çığ zorunlu olur.

Çığ Nedir? Çığ Oluşumuna Sebep Olan Temel Faktörler Nelerdir? 

Rüzgar Yönü

Rüzgârın yönü, yamaçlarda kar birikimini de destekleyen bir durumdur. Yukarı içten şiddetli bir şekilde esen rüzgarlar, dik yamaçlarda büyük kar kütlelerinin birikmesiyle sonuçlanabilir veya karın dağ yamacına aşırı egemen olmasına sebep olabilir. Dolayısıyla bu kar kütlesi de kolayca çığ üretebilir.

Ormansızlaşma

Bitki Örtüsü genel anlamda toprağı, doğal afetlere karşısında korur. Yamaç üzerinde bulunan ağaç sıraları, gerçekleşmesi beklenen çığın dağ tabanında bulunan ikâmetgâh alanlarına ulaşmasını zorlaştırabilir. Bunun yanında çığın hareketini de yavaşlatabilir. Ancak eğimli alanların ormansızlaştırılması, bölgeyi yaşanacak olan çığlara karşı korumasız getirir.

Kış Sporları

Dik yamaçlarda yapılan ve kış sporlarını kapsayan spor aktiviteleri gevşek bir katman oluşumuna neden olur. Bu  da çığı tetikleyen bir diğer faktördür.

Depremler

Depremler, var olan zeminin titreşmesine sebep olan dalgalar meydana getirir. Dağlardaki tabaka da karın aşağıda yer alan zemin titreştiğinde, karın çığ olarak aşağıya yuvarlanmasına sebep olabilir.

Çığ Nedir? Çığ Oluşumuna Sebep Olan Temel Faktörler Nelerdir? 

Patlayıcılar ve Makineler Tarafından Oluşan Hareketler

Genel olarak dengesiz kar tabakaları çok fazla olan bölgelerde, arazi araçlarının veya kar motosikletlerinin titreşimleri, katmanları bulunduğu yerden oynatabilir ve kaymalarına sebep olabilir. Kayaları parçalamak için patlayıcı madde kullanıldığında da patlamadan kaynaklanan ve son derece enerjik titreşimler sebebiyle de çığ oluşumu gerçekleşebilir.

Çığ Esnasında Alınabilecek Olan Tedbirler

Çığ, ani olarak gelişen bir doğal afettir. Bu sebeple, çığ fark edildikten sonra hızlı ve sakin bir şekilde olunmalıdır. Çığ anında yapmanız gerekenler ise şu şekildedir:

• Çığın yavaş ve yüksekliğinin çok daha az olduğu kenar bölümlere ulaşmaya çalışın.
• Kaya ve kırılmış ağaç parçalarından uzakta kalın ya da bunlardan korunun.
• Ses kaynaklarını kullanarak veya bağırarak diğer insanları uyarın,
• Çığa yakalanmamız kesinse veya o anda kayak sporu yapıyor iseniz, elinizdeki kayak sopalarını ve kayakları çıkarıp sabit bir ağaç kaya ya da bunlara benzer bir yere sıkıca tutunun
• Yüzme hareketi yapıp yerden destek alacak şekilde akıcı karın üstünde durmaya çalışın.
•Diğer bir yöntem ise Çığ esnasında oturma pozisyonu almaktır. Oturma pozisyonunda kollar ve bacaklar birbirlerine yapıştırılır. Çığ durmadan kısa bir zaman önce, bacaklarla yeri sertçe iterek kalkmaya çalışın. Zira çığ durduktan sonra, son derece betonumsu bir nitelik gösterecek olan kar içinde parmağımızı bile oynatmak imkansız olacaktır.

0 Yorumlar: